💴 पैसा, कर र बीमा
जापानको पेन्सन "खेर जाने" होइन — विदेशीहरूका लागि पेन्सनको आधारभूत कुरा
स्वदेश फर्के पनि खेर जाँदैन। थाहा पाए दृष्टिकोण फेरिने प्रणाली
📖 8 मिनेटमा पढ्न सकिने📅 2026-07-27
"हरेक महिना यति काटिन्छ, जसरी पनि फर्किने त हो, खेर जाने पैसा हो"
ब्राजिलको साओपाउलोका कार्लोस (३० वर्ष) ले तलब पर्चाको "厚生年金 (Kosei Nenkin・कर्मचारी पेन्सन)" को खानामा औंला देखाउँदै सहकर्मीलाई त्यसो भने। जापानमा काम गरेको २ वर्ष। हरेक महिना ¥20,000 भन्दा बढी पेन्सनका रूपमा काटिन्छ। कुनै दिन स्वदेश फर्किने सोच भएका कार्लोसलाई त्यो "खालि खोसिएको पैसा" जस्तो देखिन्थ्यो।
उही सोच्ने विदेशी धेरै छन्। "जापानको पेन्सन विदेशीसँग सम्बन्धित छैन"・"जसरी पनि पाइँदैन" — यस्ता आवाज प्रायः सुनिन्छन्।
तर ती सहकर्मीले शान्तसँग यसो भने: "मेरो चिनेको मान्छे, कामकै दुर्घटनामा ६ महिना काम गर्न नसक्दा अशक्तता पेन्सनले गुजारा गर्न सक्यो। पेन्सन भनेको बुढेसकालका लागि मात्र होइन।"
कार्लोसलाई थाहा थिएन। पेन्सन युवावस्थाको "यदि कदाचित" का लागि पनि सुरक्षा दिने बीमा हो भन्ने। अनि स्वदेश फर्किंदा "脱退一時金 (फिर्ती एकमुष्ट रकम)" का रूपमा पैसा फिर्ता पाउने व्यवस्था छ भन्ने।
जापानको पेन्सन प्रणाली नबुझे "खेर जाने" जस्तो देखिन्छ। तर बुझे दृष्टिकोण फेरिन्छ। बारम्बार सोधिने प्रश्न FAQ ढाँचामा व्याख्या गरिएको छ।
पेन्सन गाह्रो देखिए पनि मुख्य बुँदा समाते बुझ्न सकिन्छ। "किन तिर्ने"・"स्वदेश फर्के के हुन्छ" क्रमैसँग हेरौँ। अंकहरू २०२६ आर्थिक वर्ष (令和8年度) का हुन्।
❓ बारम्बार सोधिने प्रश्नहरू
Q.विदेशीले पनि पेन्सनमा भर्ना हुनैपर्छ?
A.पर्छ। राष्ट्रियता जेसुकै भए पनि, जापानमा बस्ने २० देखि ६० वर्षमुनिका सबैले सार्वजनिक पेन्सनमा भर्ना हुनुपर्ने दायित्व छ। कम्पनी कर्मचारी (पूर्णकालीन) "厚生年金 (कर्मचारी पेन्सन)" मा भर्ना हुन्छन्, र शुल्क तलबबाट कट्टा हुन्छ। स्वरोजगार・बेरोजगार・विद्यार्थी "国民年金 (राष्ट्रिय पेन्सन)" मा भर्ना हुन्छन्। यो कानुनले तोकेको दायित्व हो, विदेशी भएकै कारण छुट हुँदैन।
Q.पेन्सनमा कस्ता प्रकार छन्? शुल्क कति हो?
A.सार्वजनिक पेन्सन २ तले हो। पहिलो तला "国民年金 (राष्ट्रिय पेन्सन・आधार पेन्सन)", दोस्रो तला कम्पनी कर्मचारीले थप भर्ना हुने "厚生年金 (कर्मचारी पेन्सन)"। कर्मचारी कर्मचारी पेन्सनमा भर्ना भए राष्ट्रिय पेन्सनमा पनि स्वतः भर्ना भएको मानिन्छ।【कर्मचारी पेन्सन】शुल्क दर तलबको १८.३% भए पनि कम्पनी र आफू आधा-आधा बेहोर्ने भएकाले आफूले वास्तवमा बेहोर्ने करिब ९.१५%। तलबबाट कट्टा हुन्छ।【राष्ट्रिय पेन्सन】२०२६ आर्थिक वर्ष (令和8年度) मा महिनाको ¥17,920। आफैं तिर्ने। छुट व्यवस्था पनि छ।
Q.जसरी पनि फर्किने भएकाले "खेर जाने" होइन र?
A.त्यसो सोच्न सकिन्छ, तर पेन्सन बुढेसकालका लागि मात्र होइन। पेन्सन "वृद्ध・अशक्त・मृत्यु" ३ कुरालाई सुरक्षा दिने बीमा हो। ① रोग वा चोटले अशक्त भई काम गर्न नसक्दा, भर्ना भएको अवधिभित्र भए "अशक्तता पेन्सन" पाइन्छ। ② भर्ना भएको व्यक्तिको मृत्यु हुँदा बाँकी परिवारलाई "पारिवारिक पेन्सन" दिइन्छ। यी युवालाई पनि आइपर्न सक्ने "यदि कदाचित" का सुरक्षा हुन्। साथै स्वदेश फर्किने व्यक्तिले "脱退一時金 (फिर्ती एकमुष्ट रकम)" का रूपमा तिरेको पैसाको केही भाग फिर्ता पाउँछ (अर्को प्रश्नमा व्याख्या)।
Q.स्वदेश फर्किंदाको "脱退一時金 (फिर्ती एकमुष्ट रकम)" भनेको के हो?
A.जापान छाड्ने विदेशीले तिरेको पेन्सन शुल्कको केही भाग एकमुष्ट रूपमा फिर्ता पाउने व्यवस्था हो। दाबी गर्न सक्ने सर्त — ① जापानी नागरिक होइन, ② पेन्सन भर्ना अवधि ६ महिना वा बढी, ③ जापानमा बसोबास ठेगाना छैन, ④ वृद्ध पेन्सन पाउने योग्यता (१० वर्ष) पुगेको छैन, ⑤ योग्यता गुमेको २ वर्षभित्र दाबी। २०२१ अप्रिलदेखि गणनाको अधिकतम सीमा ३ वर्षबाट **५ वर्ष** मा बढाइयो (Tokutei Ginou ले ५ वर्ष काम गर्ने धेरै भएकाले)। फर्किनुअघि अनिवार्य प्रक्रिया जाँच्नुस्।
Q.脱退一時金 लिँदा ध्यान दिनुपर्ने कुरा छ?
A.छ। 脱退一時金 लिएपछि त्यसको गणनाको आधार बनेको भर्ना अवधि "नभएको जस्तो" मानिन्छ, र अहिलेसम्मको पेन्सन भर्ना अवधि Reset हुन्छ। फेरि जापानमा काम गरेर पेन्सन लिन चाहे पुरानो अवधि जोड्न पाइँदैन। साथै जर्मनी・अमेरिका・फिलिपिन्स・ब्राजिल जस्ता "सामाजिक सुरक्षा सम्झौता" गरेका देशका मानिसले जापानको भर्ना अवधिलाई स्वदेशको पेन्सनसँग जोड्ने विकल्प पनि छ। "एकमुष्ट लिने" कि "भविष्यको पेन्सनसँग जोड्ने" कि, फर्किनुअघि होसियारीसाथ निर्णय गर्नुस्।
Q.शुल्क तिर्न आर्थिक रूपमा गाह्रो हुँदा?
A.राष्ट्रिय पेन्सनमा "छुट・स्थगन" व्यवस्था छ। आय कम・बेरोजगार आदि अवस्थामा निवेदन दिए शुल्क पूरै वा आंशिक छुट हुने・तिर्न स्थगित हुने हुन्छ। विद्यार्थीका लागि "विद्यार्थी भुक्तानी विशेष व्यवस्था" पनि छ। **विदेशीले पनि निवेदन दिन सक्छन्** (जापान पेन्सन सेवाले १४ भाषामा मार्गदर्शन निकालेको छ)। महत्त्वपूर्ण कुरा — तिर्न नसके भनेर "नतिरी" नछाड्नु। छुट पाएको अवधि योग्यता अवधिमा गनिन्छ र अशक्तता पेन्सन जस्ता सुरक्षा पनि कायम रहन्छ, तर नतिरी छाडे सुरक्षा नपाइने अवस्था आउन सक्छ।
Q.पेन्सन कहिलेदेखि, कति पाइन्छ?
A.वृद्ध पेन्सन सिद्धान्ततः ६५ वर्षदेखि पाइन्छ। पाउन "१० वर्ष वा बढी भर्ना अवधि" चाहिन्छ (२०१७ अगस्टमा २५ वर्षबाट १० वर्षमा घटाइयो)। जापानमा १० वर्ष वा बढी काम गरे स्वदेश फर्केपछि पनि भविष्यमा जापानको पेन्सन पाउने अधिकार रहन्छ। लिने उमेर ६५ भन्दा चाँडो (घटाएर) वा ढिलो (बढाएर) पनि गर्न सकिन्छ। आफ्नो भर्ना रेकर्ड "Nenkin Net" वा Myna Portal मा जाँच्न सकिन्छ।
🤝 सहयोग पाउने ठाउँ (निःशुल्क, बहुभाषिक, गुमनाम पनि हुन्छ)
पेन्सन कार्यालय・Nenkin Dial (जापान पेन्सन सेवा)
भर्ना प्रक्रिया・छुट निवेदन・脱退一時金 बारे सल्लाह लिन सकिन्छ। बहुभाषिक मार्गदर्शन सामग्री पनि छ।
🌐 जापानी (मार्गदर्शन सामग्री = अङ्ग्रेजी・चिनियाँ・भियतनामी・नेपाली・बर्मेली आदि बहुभाषिक) ⏰ सोम–शुक्र 8:30–17:15 (सोमबार 19:00 सम्म)
📝 वेबबाट सम्पर्क गर्नुहोस् →📞 0570-05-1165
