💴 पैसा, कर र बीमा
तलब विवरणको "कटौती" भनेको के हो?
बिमा र करका रूपमा काटिने पैसाको वास्तविकता
📖 7 मिनेटमा पढ्न सकिने📅 2026-04-25
"महिनामा ¥२,५०,००० पाएमा धेरै पठाउन सकिन्छ भन्ने सोचेको थिएँ। तर विवरण हेर्दा केही पनि बुझिनँ।"
इन्डोनेसियाको सुराबाया निवासी आरी (२३ वर्ष) अक्टोबर २०२३ मा टोक्योको एउटा कम्पनीमा भर्ना भइन्। परिवारलाई सुनाउँदा "भाइको स्कुल शुल्कको पनि सहयोग गर्न सकिन्छ" भनी खुसी भए।
पहिलो तलबको दिन — बैंक एप खोलिन्।
¥१,९६,८४३।
¥२,५०,००० पाउनु पर्ने, किन ¥२,००,००० भन्दा कम? HR लाई सोद्धा "विवरणमा लेखिएको छ" भने। विवरणमा अनौठा शब्दहरू भरिएका थिए — स्वास्थ्य बिमा प्रिमियम, कर्मचारी पेन्सन प्रिमियम, रोजगारी बिमा प्रिमियम, आयकर, निवास कर। कुल कटौती ¥५३,१५७।
हिसाब गरिन्।
हातमा आएको ¥१,९६,८४३ बाट घरभाडा ¥५२,०००, खाना ¥२५,०००, फोन ¥३,०००, दैनिक खर्च ¥५,००० कटाउँदा — बाँकी लगभग ¥१,१२,०००।
महिनामा ¥६०,०००–¥७०,००० पठाउन सकिन्छ भन्ने अनुमान थियो। सोचेभन्दा कम। सुराबायाकी आमाले "¥२,५०,००० पाउँदा किन त्यति मात्र पठाउन सकेको?" भनेर सोद्धा फोनमा व्याख्या गर्न गाह्रो भयो।
"¥२,५०,००० पाउँदा किन ¥६०,०००–¥७०,००० मात्र पठाउन सकिन्छ?" — यो अन्तर बुझ्न तलबबाट काटिने कर र बिमाको संरचना बुझ्नु पर्छ। नाम जटिल लागे पनि संरचना बुझे नोक्सानी रोक्न सकिन्छ। तीन वर्गमा व्याख्या गरौं।
स्वास्थ्य बिमा, कर्मचारी पेन्सन र रोजगारी बिमा — तीन प्रकार। कुल मिलाएर तलबको १४–१५% लगभग काटिन्छ। महत्त्वपूर्ण कुरा — कम्पनीले पनि उत्तिकै रकम थप्छ। अस्पताल उपचार सस्तो हुन्छ, बेरोजगार भए भत्ता पाइन्छ। र जापान छोड्दा — कोउसेई नेन्किन (कर्मचारी पेन्सन) लाई "एकमुष्ट पेन्सन फिर्ता" मार्फत बढीमा ५ वर्षको रकम फिर्ता पाउन सकिन्छ।
महिनाको तलबमा लाग्ने राष्ट्रिय कर। आय बढ्दै जाँदा दर बढ्दछ (क्रमिक कर प्रणाली), वर्षको अन्तमा कम्पनीले स्वतः समायोजन गर्छ (nenmatsu chosei)। वार्षिक चिकित्सा खर्च ¥१,००,००० भन्दा बढी भए वा फुरुसातो नोजेई (गृहनगर चन्दा-कर प्रणाली) तिरेकोमा "कर विवरण" (kakutei shinkoku) मार्फत केही कर फिर्ता हुन सक्छ।
पहिलो वर्ष — शून्य, दोस्रो वर्षदेखि — अचानक बढ्छ — यही निवास करको विशेषता हो। अघिल्लो वर्षको आयका आधारमा गणना गरिने स्थानीय कर हो, अर्को वर्षको जुनदेखि १२ किस्तामा काटिन्छ। आरी पनि दोस्रो वर्षमा "हातमा आउने पैसा किन कम भयो?" भनेर छक्क परिन्। यही कारण थियो।
काटिने रकम
तलबको ~१४–१५%
आयका आधारमा (२–१०%)
निश्चित: अघिल्लो वर्षको आय ÷ १२
कम्पनीको योगदान
छ (बराबर रकम)
छैन
छैन
फाइदाहरू
चिकित्सा खर्च कम, बेरोजगारी भत्ता, पेन्सन
स्वतः समायोजन
स्थानीय पूर्वाधारको कोष
विदेशीका लागि ध्यानयोग्य
जापान छोड्दा फिर्ता (एकमुष्ट फिर्ता)
कर विवरणमार्फत फिर्ता हुन सक्छ
दोस्रो वर्षमा अचानक वृद्धि हेर्नुस्
💡 तपाईंले जान्नुपर्ने कुरा
सामाजिक बिमा "नोक्सान भइरहेको छ" जस्तो लाग्न सक्छ, तर कम्पनीले पनि उत्तिकै रकम थप्दछ। प्रभावकारी रूपमा तलबको लगभग ३०% बिमा र करमा जान्छ — तर सबै आफैं व्यहोर्नु परेको होइन।
🎯 तपाईंको अवस्था कुन हो?
पहिलो वर्षमा हातमा आउने पैसा सोचेभन्दा बढी छ
→ निवास कर अर्को वर्षको जुनदेखि सुरु हुने भएर। महिनामा ¥१०,०००–¥२०,००० जम्मा गर्दै जानुस्।
केही वर्षपछि स्वदेश फर्कने योजना छ
→ एकमुष्ट पेन्सन फिर्ताबाट कोउसेई नेन्किन (कर्मचारी पेन्सन) प्रिमियम बढीमा ५ वर्षको फिर्ता पाउन सकिन्छ। जापान छोडेपछि अवश्य निवेदन दिनुस्।
यो वर्ष चिकित्सा खर्च धेरै भयो वा फुरुसातो नोजेई तिरेको छ
→ कर विवरण (म्याद मार्च १५) मार्फत आयकर फिर्ता हुन सक्छ।
"मेरो हातमा कति आउँछ?" — आफ्नो वास्तविक संख्या नराखी थाहा हुँदैन। GloJob को हातमा आउने तलब सिम्युलेटर प्रयोग गरेर सामाजिक बिमा र कर काटेपछिको रकम १ मिनेटमा जाँच गर्नुस्।
