📑 Tư cách lưu trú & Luật pháp
Chế Độ Lao Động Đào Tạo (Ikusei Shuro) Là Gì — Thực Tập Kỹ Năng Sẽ Thay Đổi Như Thế Này
Bắt đầu từ tháng 4 năm 2027. Những điều người đang thực tập kỹ năng cần biết
📖 Đọc trong 8 phút📅 2026-07-16
"Có thật là thực tập kỹ năng sẽ bị bãi bỏ không?"
Thet (23 tuổi) đến từ Yangon, Myanmar đang làm thực tập sinh kỹ năng cấp độ 2 tại một nhà máy chế biến thực phẩm ở Ibaraki. Một đêm năm 2026, trong nhóm chat của những người đồng hương, một tin nhắn được lan truyền:
"Nghe nói chế độ thực tập kỹ năng sắp bị bãi bỏ." "Nghe bảo thực tập sinh sẽ bị cho về nước hết."
Thet đang ở năm thứ hai của kỳ thực tập. Anh vừa mới bắt đầu cân nhắc: còn 1 năm nữa, nên tiến lên cấp độ 3 hay chuyển sang Kỹ năng đặc định. Vậy mà giờ chính chế độ này sẽ biến mất? Mình sẽ ra sao? Khoản phí đã trả cho cơ quan phái cử ở quê, anh vẫn chưa trả hết. Đêm đó anh không ngủ được.
Tuần sau, anh lấy hết can đảm hỏi người phụ trách của tổ chức giám sát. Câu trả lời hoàn toàn khác với những lời đồn trong nhóm chat.
"Chế độ sẽ chuyển thành chế độ mới có tên 'Lao động Đào tạo (Ikusei Shuro).' Nhưng những ai đang thực tập thì vẫn được tiếp tục thực tập như cũ. Hơn nữa, chế độ mới có nhiều thay đổi có lợi cho người lao động đấy."
Chế độ thực tập kỹ năng sẽ được tái sinh thành "chế độ Lao động Đào tạo" vào ngày 1 tháng 4 năm 2027. Đây là lịch trình đã được xác định bằng luật và nghị định chính phủ. "Tất cả phải về nước" là tin giả. Và trong chế độ mới, quy tắc từng khiến thực tập sinh kỹ năng khổ sở nhất — "về nguyên tắc không được đổi việc" — sẽ thay đổi rất lớn.
Điều gì thay đổi và thay đổi ra sao? Người đang thực tập nên làm gì? Chúng tôi đã tổng hợp thông tin chính xác dưới dạng hỏi đáp.
Dưới đây là thông tin dựa trên luật, nghị định chính phủ và tài liệu hỏi đáp do Cục Quản lý Xuất nhập cảnh và Lưu trú công bố (tính đến tháng 6 năm 2026). Các con số chi tiết có thể khác nhau theo từng lĩnh vực, vì vậy hãy xác nhận điều kiện chính xác cho lĩnh vực của bạn tại đầu mối tư vấn được giới thiệu ở cuối bài.
❓ Câu hỏi thường gặp
Q.Chế độ Lao động Đào tạo là gì? Khác gì với thực tập kỹ năng?
A.Là tư cách lưu trú và chế độ mới thay thế thực tập kỹ năng, bắt đầu từ ngày 1 tháng 4 năm 2027 (ngày thi hành đã được chốt bằng nghị định chính phủ vào tháng 9 năm 2025). Khác biệt lớn nhất nằm ở "mục đích." Thực tập kỹ năng trên danh nghĩa là "đóng góp quốc tế — mang kỹ năng đã học về nước," còn Lao động Đào tạo có mục đích chính thức là "trong 3 năm, đào tạo người lao động đạt trình độ Kỹ năng đặc định cấp độ 1 để họ tiếp tục làm việc trong các lĩnh vực thiếu hụt lao động của Nhật." Nói cách khác, đây là chế độ với tiền đề "xây dựng sự nghiệp tại Nhật" ngay từ đầu.
Q.Tôi đang là thực tập sinh kỹ năng — tôi sẽ ra sao? Có bị cho về nước không?
A.Bạn sẽ không bị cho về nước. Thực tập sinh kỹ năng đang lưu trú tại thời điểm ngày 1 tháng 4 năm 2027 được tiếp tục thực tập theo kế hoạch thực tập hiện tại (đã được quy định bằng biện pháp chuyển tiếp trong luật). Việc chuyển từ Thực tập Kỹ năng cấp độ 2 lên cấp độ 3 cũng được công nhận trong một phạm vi nhất định (để lên cấp độ 3, cần các điều kiện như: tại thời điểm 1 tháng 4 năm 2027 đã hoạt động ở cấp độ 2 từ 1 năm trở lên). Những lời đồn trên mạng xã hội như "tất cả phải về nước" hay "bị ép chuyển sang chế độ mới" đều sai.
Q.Tôi nghe nói "sẽ được đổi việc." Có thật không?
A.Thật. Đây là thay đổi lớn nhất. Trong thực tập kỹ năng, việc đổi việc (chuyển nơi làm) về nguyên tắc là không thể, nhưng Lao động Đào tạo công nhận 2 con đường. ① Chuyển nơi làm khi có "lý do bất khả kháng" như bạo lực, quấy rối, nợ lương — phạm vi được mở rộng hơn trước và thủ tục cũng linh hoạt hơn. ② Chuyển nơi làm theo nguyện vọng của bản thân — trong cùng nhóm công việc, nếu đáp ứng các điều kiện: (a) đã làm tại cùng một công ty vượt quá 1–2 năm (thời hạn do từng lĩnh vực quy định), (b) đậu kỳ thi như kiểm định kỹ năng cấp cơ bản, (c) đậu kỳ thi tiếng Nhật do từng lĩnh vực quy định (tương đương A1–A2), (d) nơi chuyển đến là công ty tốt, tuân thủ pháp luật — thì có thể chuyển.
Q.Tôi lo vì nghe nói sẽ có yêu cầu tiếng Nhật. Mức độ khoảng bao nhiêu?
A.Là yêu cầu theo từng giai đoạn. ① Trước khi bắt đầu làm việc: đậu kỳ thi tiếng Nhật tương đương A1 trở lên (như JLPT N5), hoặc hoàn thành khóa học từ 100 giờ trở lên tại cơ sở giáo dục tiếng Nhật được công nhận. ② Khi chuyển nơi làm theo nguyện vọng bản thân: đậu kỳ thi tương đương A1–A2 do từng lĩnh vực quy định. ③ Khi chuyển sang Kỹ năng đặc định cấp độ 1 sau 3 năm: tương đương A2 trở lên (như JLPT N4) + đậu kỳ thi kỹ năng như kiểm định kỹ năng cấp 3. Ngay từ đầu không đòi hỏi trình độ cao — chế độ được thiết kế để bạn nâng dần trình độ trong khi làm việc.
Q.Nếu sau 3 năm tôi không đậu kỳ thi thì phải về nước sao?
A.Không phải về nước ngay. Trường hợp thi trượt, phương châm đã được đưa ra là cho phép tiếp tục lưu trú (gia hạn) tối đa 1 năm, và trong thời gian đó bạn có cơ hội thi lại. Lưu ý: để chuyển từ Lao động Đào tạo sang Kỹ năng đặc định cấp độ 1, cần đậu cả kỳ thi kỹ năng lẫn kỳ thi tiếng Nhật ("miễn thi" như khi chuyển từ thực tập kỹ năng, về nguyên tắc không áp dụng cho Lao động Đào tạo). Vì vậy, điều quan trọng là chuẩn bị có kế hoạch trong 3 năm.
Q.Khoản nợ khi sang Nhật (phí trả cho cơ quan phái cử) sẽ ra sao?
A.Trong chế độ mới, chi phí mà bản thân người lao động trả cho cơ quan phái cử sẽ có mức trần. Mức trần là "2 tháng lương (lương tháng theo quy định) do công ty tiếp nhận chi trả," và phần chi phí vượt quá sẽ do công ty tiếp nhận hoặc cơ quan giám sát hỗ trợ gánh chịu. Vấn đề lớn nhất của thời thực tập kỹ năng — gánh khoản nợ khổng lồ sang Nhật, muốn nghỉ việc cũng không nghỉ được — đã được đưa ra đối sách trực diện.
Q.Khi gặp khó khăn thì tư vấn với ai? Tổ chức giám sát có biến mất không?
A.Tổ chức giám sát sẽ chuyển thành cơ chế mới gọi là "cơ quan giám sát hỗ trợ (kanri shien kikan)." Chế độ cấp phép trở nên nghiêm ngặt hơn, bắt buộc phải có kiểm toán viên bên ngoài — vai trò bảo vệ thực tập sinh và người lao động diện Lao động Đào tạo một cách độc lập với công ty tiếp nhận được tăng cường. Ngoài ra, Tổ chức Thực tập Kỹ năng Người nước ngoài (OTIT) sẽ được tổ chức lại thành "Cơ quan Lao động Đào tạo Người nước ngoài," với nhiệm vụ chính thức bao gồm cả hỗ trợ chuyển nơi làm và trợ giúp tư vấn. Nếu hiện tại bạn đang gặp khó khăn, hãy liên hệ bất cứ lúc nào với các đầu mối tư vấn dưới đây (hỗ trợ tiếng mẹ đẻ, miễn phí).
🤝 Nơi nhận hỗ trợ (miễn phí, đa ngôn ngữ, ẩn danh được)
Tổ chức Thực tập Kỹ năng Người nước ngoài (OTIT) — Tư vấn bằng tiếng mẹ đẻ
Có thể tư vấn bằng tiếng mẹ đẻ các nỗi khổ của thực tập kỹ năng (lương, bạo lực, thay đổi nơi thực tập, v.v.). Cũng có thể tư vấn qua biểu mẫu trên web.
🌐 Tiếng Việt, Trung, Indonesia, Tagalog, Miến Điện, Nepal và nhiều hơn ⏰ Có ngày tiếp nhận theo từng ngôn ngữ / Miễn phí
📝 Liên hệ qua web →FRESC — Trung tâm Hỗ trợ Người nước ngoài (Bộ Tư pháp)
Tư vấn trọn gói về tư cách lưu trú, việc chuyển sang chế độ mới và vấn đề lao động.
🌐 Tiếng Anh, Trung, Hàn, Bồ Đào Nha và 10 ngôn ngữ khác ⏰ Thứ Hai–Thứ Sáu 9:00–17:00
📝 Liên hệ qua web →📞 0570-011000
