💴 पैसा, कर र बीमा
वर्षान्त कर समायोजन (年末調整) लेख्ने तरिका — स्वदेशको परिवार लेखे, कर फिर्ता हुन्छ
"विदेशको आश्रित" नजानेर, हरेक वर्ष बढी तिरिरहेकाहरू छन्
📖 8 मिनेटमा पढ्न सकिने📅 2026-09-07
सहकर्मी उही तलब, तर हातमा आउने रकम मभन्दा बढी। कारण सोध्दा छक्क परेँ। "स्वदेशको बुबाआमालाई आश्रितमा राखेको छु नि"
फिलिपिन्सको इलोइलोकी ग्रेस (२९ वर्ष) ले जापानमा ३ वर्ष काम गरिन्। हरेक महिना स्वदेशका बुबाआमालाई पैसा पठाउँछिन्। एक दिन उही कम्पनीको उस्तै तलब भएको सहकर्मीसँग कुरा गर्दा हातमा आउने रकम आफूभन्दा स्पष्ट बढी देखेर छक्क परिन्।
कारण सोध्दा त्यो सहकर्मीले यसो भने: "वर्षान्त कर समायोजनमा स्वदेशको बुबाआमालाई आश्रित नातेदारका रूपमा घोषणा गरेको छु। पैसा पठाउँदै छ्यौ भने ग्रेसले पनि गर्न सक्छौ।"
ग्रेसलाई त्यो व्यवस्था बिलकुलै थाहा थिएन। हरेक वर्ष कम्पनीले दिने वर्षान्त कर समायोजनको कागजातको आश्रित नातेदार खाना खाली छाडेर बुझाउँथिन्। पैसा पठाइरहेर पनि त्यसको करको छुट पाएकी थिइनन्। ३ वर्षमा लाखौं बढी कर तिरेको हिसाब भयो।
ग्रेसले अर्को वर्षदेखि चाहिने कागजात (नाता प्रमाणित कागजात र पैसा पठाएको रेकर्ड) मिलाएर घोषणा गरिन्। वर्षान्त कर समायोजनमा कर फिर्ता आयो। "नजान्दैमा यति घाटा रहेछ" भन्छिन्।
वर्षान्त कर समायोजन सही लेखे कर फिर्ता हुने व्यवस्था हो। विशेष गरी स्वदेशको परिवार पाल्ने विदेशीका लागि ठूलो अर्थ राख्छ। लेख्ने बुँदा चेकलिस्टमा छ।
वर्षान्त कर समायोजन (年末調整) कम्पनीले १ वर्षको आयकर वर्षान्तमा हिसाब मिलाउने प्रक्रिया हो (बढी तिरे फिर्ता, कम भए थप कटिन्छ)। कर्मचारीले सिद्धान्ततः यसले कर विवरण (確定申告) नचाहिने। छुट पाइने कुरा "नबिर्सने" नै घाटा नबेहोर्ने उपाय। तल जाँच्नुस्।
01.वर्षान्त कर समायोजनका ३ कागजात खाली छाडेर नबुझाउनुस्
वर्षान्त (११–१२ महिना जति) मा कम्पनीले मुख्य ३ कागजात दिन्छ। ①"扶養控除等(異動)申告書" (आश्रित परिवार लेख्ने)、②"基礎控除・配偶者控除等申告書" (आफ्नो आधार छुट・जीवनसाथी लेख्ने)、③"保険料控除申告書" (जीवन बीमा・भूकम्प बीमा आदि लेख्ने)। यी खाली वा जथाभावी बुझाए पाइने छुट गुम्छ। सम्बन्धित खाना अनिवार्य भर्नुस्।
02.【सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण】स्वदेशको परिवार (国外扶養親族) लाई आश्रितमा राख्न सकिन्छ
स्वदेशको बुबाआमा・जीवनसाथी・छोराछोरी आदिलाई आर्थिक रूपमा पाल्दै (पैसा पठाउँदै) छ्यौ भने, त्यो परिवारलाई "आश्रित नातेदार" का रूपमा घोषणा गर्न सकिन्छ र कर सस्तो हुन्छ। छुट रकम — साधारण आश्रित (१६ वर्ष वा बढी) प्रति व्यक्ति ¥380,000、१९–२२ वर्ष ¥630,000、७० वर्ष वा बढी ¥480,000 (सँगै नबस्ने स्वदेशको बुबाआमा भए ¥480,000)। धेरै जना राखे छुट पनि बढ्छ। पैसा पठाइरहेर नघोषणा गर्नेले हरेक वर्ष घाटा बेहोर्दैछ।
03.विदेशको परिवारका लागि "नाता प्रमाणित कागजात" र "पैसा पठाएको कागजात" चाहिन्छ
विदेशको परिवारलाई आश्रितमा राख्न २ प्रकार कागजात चाहिन्छ। ①"नाता प्रमाणित कागजात" (विदेशी सरकारले जारी गरेको जन्म प्रमाणपत्र आदि + त्यो नातेदारको राहदानी प्रतिलिपि आदिले नातेदार भएको प्रमाण)、②"पैसा पठाएको कागजात" (बैंक पठाएको रेकर्ड・पारिवारिक कार्डको क्रेडिट विवरण आदिले वास्तवमा जीविका खर्च पठाएको प्रमाण)। विदेशी भाषाको कागजातमा जापानी अनुवाद जोड्नुपर्छ। उही परिवारलाई वर्षमा ३ पटक वा बढी पठाएको भए विवरण + पहिलो・अन्तिम पठाएको रेकर्डले जोडेर पनि हुन्छ।
04.【२०२३ देखि ध्यान】३० वर्ष वा बढी ७० वर्षमुनिको नातेदारको सर्त कडा भयो
२०२३ (令和5) देखि ३० वर्ष वा बढी ७० वर्षमुनिको विदेशको नातेदारलाई आश्रितमा राख्न तलको कुनै एक चाहिन्छ। (a)पढाइका लागि स्वदेशमा बसोबास नभएको (विद्यार्थी भिसा कागजात पनि चाहिन्छ)、(b)अपाङ्गता भएको、(c)त्यो वर्ष ¥380,000 वा बढी जीविका खर्च पठाएको। अर्थात् काम गर्न सक्ने उमेरको स्वदेशको दाजुभाइ आदि राख्न वर्षको ¥380,000 वा बढी पठाएको रेकर्ड चाहिन्छ। अर्कोतिर १६ वर्ष वा बढी ३० वर्षमुनि वा ७० वर्ष वा बढी भए यो थप सर्त नचाहिने (नाता प्रमाणित + पैसा पठाएको कागजातले हुन्छ)।
05.आश्रितमा राख्ने परिवारको "आम्दानी" मा पनि सर्त छ
आश्रित नातेदार बनाउन सकिने त्यो परिवारको वार्षिक कुल आम्दानी ¥580,000 मुनि (तलब आम्दानी भए वर्षको ¥1,230,000 मुनि जति। २०२५ देखि ¥480,000 बाट ¥580,000 बढाइयो) भएको अवस्थामा। स्वदेशको परिवार भएर जापानमा आम्दानी नभए सामान्यतया यो सर्त पूरा हुन्छ। जीवनसाथीका लागि "配偶者控除"・"配偶者特別控除" भन्ने छुट्टै खाना छ, आफू (तपाईं) को आम्दानी ¥10,000,000 मुनि हुनुपर्ने जस्ता सर्त छन्।
06.जीवन बीमा・भूकम्प बीमा・iDeCo आदि पनि छुट हुन्छ
आश्रित बाहेक वर्षान्त कर समायोजनमा घोषणा गर्न सकिने छुट छन्। ①जीवन बीमा・हेरचाह चिकित्सा बीमा・व्यक्तिगत पेन्सन बीमा शुल्क、②भूकम्प बीमा शुल्क、③iDeCo (व्यक्तिगत पेन्सन) रकम、④सामाजिक बीमा शुल्क (तलबबाट नकटी आफैं तिरेको राष्ट्रिय पेन्सन・राष्ट्रिय स्वास्थ्य बीमा भए)। बीमा कम्पनीले शरद ऋतु जति पठाउने "छुट प्रमाणपत्र" लाई घोषणा कागजातमा जोड्नुस्। नफाली राख्नुस्।
07.बिर्सेर नलेखे पनि पछि कर विवरणले फिर्ता लिन सकिन्छ (५ वर्ष)
वर्षान्त कर समायोजनमा छुट बिर्सेर नलेखे पनि हार नमान्नुस्। पछि आफैं "कर विवरण (還付申告)" गरे बढी तिरेको कर फिर्ता लिन सकिन्छ। 還付申告 त्यो वर्षको अर्को वर्ष जनवरी १ देखि ५ वर्ष पछाडि बुझाउन सकिन्छ। अर्थात् विगतका वर्षमा आश्रित घोषणा बिर्सेको भए पनि ५ वर्षभित्र भए पछाडि फर्केर फिर्ता पाउन सकिने सम्भावना छ। कर कार्यालय वा राष्ट्रिय कर एजेन्सी वेबसाइट (e-Tax) मा गर्न सकिन्छ।
ग्रेसले बुबाआमाको जन्म प्रमाणपत्र (जापानी अनुवादसहित)・राहदानी प्रतिलिपि र हरेक महिनाको पैसा पठाएको रेकर्ड मिलाएर घोषणा गरिन्। वर्षान्त कर समायोजनमा कर फिर्ता आयो, अनि विगतको भाग पनि 還付申告 ले पछाडि फर्केर फिर्ता पाइन्। "व्यवस्था जान्ने/नजान्नेले यति फरक रहेछ" भन्छिन्। लेख्ने तरिका・चाहिने कागजात नबुझे कम्पनीको लेखा・प्रशासन जिम्मेवार वा कर कार्यालय (निःशुल्क・कर विवरण अवधि भीडभाड) मा सल्लाह गर्न सकिन्छ। राष्ट्रिय कर एजेन्सी वेबसाइटमा बहुभाषिक मार्गदर्शन पनि छ।
